Rejestracja szlachty pod zaborem rosyjskim

Procedura legitymacji szlachty

miała dwustopniowy kierunek działania:
przewidziane prawem dokumenty wpierw przyjmowała komisja gubernialna złożona z marszałka i przedstawicieli szlachty powiatu, później przesyłano dowody do Petersburga. W każdej guberni założono księgi genealogiczne podzielone na 6 części, do których wpisywano szlachtę stosownie do jej zakwalifikowania na podstawie okazanych dowodów:
* W części I o dowodach młodszych niż sprzed 1685, (od 100 lat)
* W części II nobilitowana za zasługi wojskowe
* W części III nobilitowana za uzyskanie przynajmniej 8 rangi urzędniczej
* W części IV szlachtę cudzoziemską osiadłą w Rosji przed zaborami
* W części V arystokrację (szlachtę utytułowaną)
* W części VI nieutytułowaną, odwieczną - czyli posiadającą szlachectwo przed 1685.

Tą drogą, ci z Państwa Przodków, którzy udowodnili swoje szlachectwo polskie zostali zaliczeni do szlachty rosyjskiej i wpisani do jednej z sześciu części gubernialnej księgi genealogicznej. Wg stanu na rok 1890 szlachectwo rosyjskie otrzymało 13694 rodzin z Wołynia, nazwiska których zostały wpisane wraz z herbami i rodowodami do ksiąg genealogicznych Wołyńskiego Szlacheckiego Zgromadzenia Deputatów. Podkreślić trzeba wyraźnie iż brak dowodów i niezaliczenie do szlachty rosyjskiej nie odbierało szlachectwa polskiego, jednakże brak przywilejów tego stanu w świetle rosyjskiego prawodawstwa, prowadził nieuchronnie do deklasacji. Odmowa legitymacji spotkała też uczestników powstań narodowych, o konfiskatach majątków nie wspominając. Wszystkie te wydarzenia, bogato udokumentowane, pozostawiły po sobie spuściznę wielu tomów akt i pomyślnie dla wielu przetrwały zawieruchy historii spoczywając na półkach archiwów Ukrainy.

A oto tłumaczenie:

(w nawiasach {} znajdują się przypisy/uwagi autora strony KO)

Kopia
Otrzymano 17 czerwca 1844 roku
Postanowienie Jego Imperatorskiej Mości Samowładcy Wszechrosji i Tymczasowego urzędu Heraldycznego ksiąg rodowodów szlacheckich i Stowarzyszenia Szlachty
Według postanowienia JIM, Urzędującego Senatu, Tymczasowego Urzędu Heraldycznego ............., oraz Wydział Gubernialny Stwoarzyszenia Szlachty i urzędującego Marszałka stwierdza się,
wpłynęła sprawa 20 stycznia 1844 roku pod Nr 1, o uwierzytelnienie świadectwa szlachcica Fomy {pol. Tomasza} - Pawła syna, Jaworskiego
i dokumenty o pochodzeniu rodziny przedłożone przy raporcie Rodowego Szlacheckiego Stowarzyszenia z 1 Grudnia 1843 roku pod nr 3715, O przedłożeniu Tymczasowemu Urzędowi Heraldycznemu ............ dokumentów w kopiach Rodowego Szlacheckiego Stowarzyszenia ............ 1802 Listopad 5, Czerwiec 19 1832 roku i 1843 ...... Listopada 25 o przyznaniu Osipa i Pawła Jaworskich z synami szlacheckich dostojeństw, dlatego że dziad ich Fiedor {Teodor} Jaworski, kupując ........ w 1858 {1838?} roku ....... ... ........ z chłopami {org. kriestianami} posiadłość część wsi Łutowa, syn którego, a według oświadczenia szlachty ojciec {ojciec Osipa i Pawła} Piotr Jaworski, określoną {wcześniej} posiadłość część wsi Łutowa z chłopami po ......... 1774 roku sprzedał {Kobolińskiemu? Kobotinskiemu?}, dokumenty przedstawione w wypisach wydanych z zagranicznych aktów, .......... kopie ........ władz i Rosyjskim ....... kopia zaczynająca {się} od Piotra - syna Osipa (Józef) z synami Iwanem {Jan} i Leontijem {Leon} i Pawła z synami Sigismundem {Zygmuntem}, Fomą {Tomaszem} dwuimiennych Jaworskim, Francem i 3-imiennym Dionizym=Iwanem=Teofilem Jaworskim, poświadcza {się} metrykalnymi zaświadczeniami Duchow.... .........o przynależności rodu od 1795 r do ....... {szlacheckiego stanu ?}, Tymczasowy Urząd Heraldyczny ..... ...... .......stwa zebranymi z 15 punktami 51 zbioru IX tomu Zbioru Ustaw z 1842 roku, ....... ....... Rodowego Szlacheckiego zebrania 1802 r Listopad 5-go, 1832 Czerwiec 19-go i 1842 Listopad 25 o uznanie wyżej wymienione {osoby} rodu Jaworskich do szlacheckiego stanu zatwierdzić, uważać, że należy wpisać od szóstej po pierwszą część genealogicznej księgi, ponieważ dowody i szlachectwo tego rodu nie wchodzą w stulecia, o czym w onym zbiorze odnotowano, zwracać dokumenty, przesłać postanowienie - przedłożyć ..... rozporządzenie o wyegzekwowanie - do kogo należy wpłacenie do skarbu państwa pieniędzy z używaną tymczasową obecność w heraldyce z podaną datą;
zamiast herbowego użyto zwykły papier dwóch miar, określone dokumenty jednocześnie są w załączeniu.
Kwiecień 30 dnia 1844 roku.
Kolega przewodniczący W. Orowiłow, Sekretarz Iwan Awramow Pomocnik Sekretarza p. Afanasjew.
Według rozporządzenia JIM do wiadomości Stowarzyszenia Szlacheckiego, że niniejsza kopia jest zgodna z orginałem,
wydaje się na prośbę szlachcica o imieniu Teofil-Dionizy=Iwan syna Pawła Jaworskiego ............. po ........ została wydana, w tym zbiór dokumentów, autentyczność i prawdziwość której ......... ........ .........poświadczają.
Gubernialne miasto Kamień Podolski. Czerwca 30 dnia 1844 roku.
Autentyczność podpisał delegat i kawaler Stiepan T....wski, Sekretarz ............, .......... ..............Ludwika ..... Nr 2041

Potwierdzenie powyższego wpisu

znajdujemy w "Spisie szlachty, wpisanych do szlacheckiej księgi rodowodowej Podolskiej Guberni" z roku 1897.:

Pod poz. 2369 zapisano: 1844 Kwietnia 30 Jaworscy. Paweł z synami: Zygmuntem, Tomaszem, Jakubem-Franciszkiem i Dionizym-Teofilem-Janem, Jan i Leon, synowie Józefa, wnuki Piotra s. Teodora

Pod poz. 5513 zapisano potomstwo Józefa - brata Pawła Jaworskiego: 1893 Wrzesień 30 Antoni i Mikołaj synowie Leona, Narcyz i Piotr synowie Jana s. Józefa